*UCHAMBUZI: "UMASIKINI WA MWANAHABARI NI MTEGO WA MWANASIASA"*

on


*1. Kitendawili cha Uhuru na Tumbo (Economic Censorship)*


Waziri Makonda yuko sahihi kusema kuwa "Uhuru ni mgumu ukiwa masikini." Kitalamu, mwandishi anayewaza kodi ya nyumba na mlo wa watoto hawezi kuwa na utulivu wa kufanya *Investigative Journalism (IJ)* dhidi ya kigogo aliyempa shilingi 50,000 ya "nauli" asubuhi. Lakini swali la kitalamu kwa Waziri ni: *Nani amesababisha umasikini huu?* Umasikini wa vyombo vya habari nchini umetokana na serikali kuhodhi soko la matangazo na kutumia sheria kandamizi zinazofanya wenye vyombo waogope kuandika habari "ngumu" ili wasinyimwe matangazo au kufungiwa.


*2. Kifo cha Habari za Uchunguzi (The Death of Investigative Journalism)*


Mfano nzuri ni ripoti za CAG. Tunaona mabilioni yakipotea, lakini hakuna mwandishi anayeingia "chimbo." Sababu ni mbili:

* *Ukata:* Kitalamu, habari ya uchunguzi ni gharama (Fuel, informants, protection, equipment).

* *Woga:* Leo hii mwandishi akifichua ukwasi wa kiongozi, badala ya kiongozi kuchunguzwa, mwandishi ndiye anaanza kusakwa kwa "uchochezi" au "cybercrimes." Hali hii inawafanya waandishi wawe *"Public Relations Officers"* (Maafisa Habari) wa serikali badala ya kuwa mbwa wa mlinzi (*Watchdogs*).


*3. Magazeti na Kuporomoka kwa Soko*


Ni kweli magazeti sasa hayachapwi kwa wingi (*Circulation decline*). Sababu siyo teknolojia pekee, bali ni *"Content Crisis."* Msomaji hawezi kununua gazeti kusoma kile alichokiona jana kwenye TV ya serikali au kurasa za viongozi za Instagram. Gazeti linauzwa kwa "Scoops" na "Exclusives"—mambo ambayo waandishi wa sasa wanaogopa kuyaandika kwa hofu ya kutekwa au vyombo vyao kupigwa pini.


*4. Wito kwa Waziri Makonda*

Ili waandishi wasiwe masikini, Waziri asisimamie "uhuru wa maneno," bali asimamie *"Mazingira ya Uhuru wa Kiuchumi."*

* Vyombo vya habari viruhusiwe kuandika upande wa pili bila hofu ya kufungiwa. 

* Serikali iachie soko la matangazo liwe huru. 

* Sheria za habari zifanyiwe marekebisho ili mwandishi alindwe kisheria anapofichua ufisadi.

* Bodi ya Ithibati ifanye kazi yake iliyokusudiwa, kuwatambua waandishi pekee haitoshi*UCHAMBUZI: "UMASIKINI WA MWANAHABARI NI MTEGO WA MWANASIASA"*


*1. Kitendawili cha Uhuru na Tumbo (Economic Censorship)*


Waziri Makonda yuko sahihi kusema kuwa "Uhuru ni mgumu ukiwa masikini." Kitalamu, mwandishi anayewaza kodi ya nyumba na mlo wa watoto hawezi kuwa na utulivu wa kufanya *Investigative Journalism (IJ)* dhidi ya kigogo aliyempa shilingi 50,000 ya "nauli" asubuhi. Lakini swali la kitalamu kwa Waziri ni: *Nani amesababisha umasikini huu?* Umasikini wa vyombo vya habari nchini umetokana na serikali kuhodhi soko la matangazo na kutumia sheria kandamizi zinazofanya wenye vyombo waogope kuandika habari "ngumu" ili wasinyimwe matangazo au kufungiwa.


*2. Kifo cha Habari za Uchunguzi (The Death of Investigative Journalism)*


Mfano nzuri ni ripoti za CAG. Tunaona mabilioni yakipotea, lakini hakuna mwandishi anayeingia "chimbo." Sababu ni mbili:

* *Ukata:* Kitalamu, habari ya uchunguzi ni gharama (Fuel, informants, protection, equipment).

* *Woga:* Leo hii mwandishi akifichua ukwasi wa kiongozi, badala ya kiongozi kuchunguzwa, mwandishi ndiye anaanza kusakwa kwa "uchochezi" au "cybercrimes." Hali hii inawafanya waandishi wawe *"Public Relations Officers"* (Maafisa Habari) wa serikali badala ya kuwa mbwa wa mlinzi (*Watchdogs*).


*3. Magazeti na Kuporomoka kwa Soko*


Ni kweli magazeti sasa hayachapwi kwa wingi (*Circulation decline*). Sababu siyo teknolojia pekee, bali ni *"Content Crisis."* Msomaji hawezi kununua gazeti kusoma kile alichokiona jana kwenye TV ya serikali au kurasa za viongozi za Instagram. Gazeti linauzwa kwa "Scoops" na "Exclusives"—mambo ambayo waandishi wa sasa wanaogopa kuyaandika kwa hofu ya kutekwa au vyombo vyao kupigwa pini.


*4. Wito kwa Waziri Makonda*

Ili waandishi wasiwe masikini, Waziri asisimamie "uhuru wa maneno," bali asimamie *"Mazingira ya Uhuru wa Kiuchumi."*

* Vyombo vya habari viruhusiwe kuandika upande wa pili bila hofu ya kufungiwa. 

* Serikali iachie soko la matangazo liwe huru. 

* Sheria za habari zifanyiwe marekebisho ili mwandishi alindwe kisheria anapofichua ufisadi.

* Bodi ya Ithibati ifanye kazi yake iliyokusudiwa, kuwatambua waandishi pekee haitoshi

Comments

Post a Comment

HABARI ZILIZOSOMWA ZAIDI

Image
𝗠𝗮𝗸𝗮𝗯𝗶𝗹𝗮 10 𝗮𝗺𝗯𝗮𝘆𝗼 𝘂𝗸𝗶𝗸𝗮𝗮 𝗸𝗮𝗿𝗶𝗯𝘂 𝗻𝗮𝗼, 𝗸𝘂𝘁𝗼𝗯𝗼𝗮 𝗸𝘂𝗻𝗮𝘄𝗲𝘇𝗮 𝗸𝘂𝘄𝗮 𝗿𝗮𝗵𝗶𝘀𝗶 𝘇𝗮𝗶𝗱𝗶 ⚠️ Kumbuka: Haya ni maoni na mitazamo ya kijamii tu, si kwamba kabila fulani lina mafanikio kuliko lingine. Mafanikio yanategemea juhudi, elimu, nidhamu na fursa. 1. Wasukuma Wana sifa ya kufanya kazi kwa bidii, hasa kwenye kilimo, ufugaji na biashara. Wengi huaminika kuwa wavumilivu katika kutafuta maendeleo. 2. Wachagga Hujulikana kwa moyo wa biashara, uwekezaji na kusaidiana kifamilia katika shughuli za maendeleo. 3. Wahaya Wana historia ndefu ya biashara, elimu na shughuli za uzalishaji zinazochochea maendeleo. 4. Wanyakyusa Wengi wanasifiwa kwa bidii katika biashara, kilimo na uwekezaji wa muda mrefu. 5. Wakinga Hujulikana kwa uchapakazi, nidhamu na uthubutu wa kutafuta fursa sehemu mbalimbali za nchi. 6. Waha Wana sifa ya kujituma katika biashara na shughuli mbalimbali za kiuchumi. 7. Wapare Mara nyingi husifiwa kwa kuthamini elimu, kazi na mipango y...
Image

MAKABILA 10 YENYE WANAWAKE WAREMBO TANZANIA

  1. Wahiraki,  Hawa ni wanawake wa jamii ya Wahiraki wa napatikana kaskazini mwa Tanzania wamezagaa mikoa ya manyara ni weupe Wana Umbo zuri wanavutia kwa Macho. 2. Warangi,  Hawa ni wanawake jamii ya Warangi ni wazuri nywele zao ni asili ya waraabu weupe sura nzuri wanapatikana kondoa. 3. Wanyiramba.  Hawa ni warembo Sana sura matata wanapatikana mkoa wa singida kaskazini, usipokua makini utawafananisha na wanyaturu 4. Wamasai,  kabila hili wanawake wazuri sio wengi Sana lakini ukikutana na sampuli Tatu au nne hivi utauza hata boxa kuongezea mahari wamezagaa Sana Arusha 5. Wahaya,  hawa nao ni jamii ya Kanda ya ziwa maumbile Yao Kuna weupe miguu Yao ya bia shape matata wamejaa Sana bukoba. 6. Wanyaturu,  Hawa wanafanana na Wanyiramba wanapatikana singida hasa ikungi na manyoni weupe wanavutia 7. Wapare,  Hii ni jamii ya kabila la Wapare wanapatikana moshi wilaya ya same wako vizuri usicheze kabisa na hili kabila shape nzuri. 8 .Wamakonde,  ...
Image
TANGANYIKA IMEFIKISHA MIAKA 51 YA UHURU BENDERA YA TANGANYIKA Tanganyika gained self-government from Britain (technically under a League of Nations Trustee mandate) on 01 May 1961 and became independent on 09 December 1961. The flag of Tanganyika was based on that of the ruling Tanganyika African National Union (TANU), which was a horizontal tricolour of green-black-red. The flag was modified in 1964 when Tanganyika merged with Zanzibar to form the United Republic of Tanzania.  Stuart Notholt, 29 Jun 1996 The name Tanzania derives from the names of the two states Tanganyika and Zanzibar that united in 1964 to form the United Republic of Tanganyika and Zanzibar, which later the same year was renamed the United Republic of Tanzania. In section of new flags in the Flag Bulletin 01 is the new flag of Tanganyika: 09 December 1961 Tanganyika will become independent. Details of the new national flag were released by its information service on 08 July 1961. The...
Image

DK MAGUFULI ATANGAZA KIAMA CHA MAJAMBAZI, WEZI NA MAFISADI KATIKA MIKUTANO YA KAMPENI SUMBAWANGA,TUNDUMA, ILEJE NA MBOZI

DK MAGUFULI ATANGAZA KIAMA CHA MAJAMBAZI, WEZI NA MAFISADI KATIKA MIKUTANO YA KAMPENI SUMBAWANGA,TUNDUMA, ILEJE NA MBOZI on  August 26, 2015  Mgombea urais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kupitia CCM, John Pombe Joseph Magufuli akihutubia katika mkutano wa kampeni alipokuwa akijinadi leo kwenye Uwanja wa Shule ya Msingi Tunduma, wilayani Momba, Mkoa wa Songwe. Magufuli aliseama kuwa endapo akishinda urais atahakikisha wanafunzi wa shule za msingi na sekondari Kidato cha Nne wanasoma bila kulipa ada yaani bure. Pia alisema barabara inayoingia mpakani kutoka Mbozi itajengwa njia nne tena kwa kiwango cha lami ili kupunguza msongamano wa magari yanayovuka kwenda Zambia. Dk. Magufuli amesema kuwa akiingia madarakani atahakikisha wezi, majambazi na mafisadi wanaswekwa gerezani. Pia anataka Jeshi la Polisi lenye nidhamu na lenye uwezo wa kupambana na wahalifu wakiwemo majambazi. PICHA ZOTE NA RICHARD MWAIKENDA;KAMANDA WA MATUKIO BLOG.  Dk. Magufuli ...
Image

VIONGOZI BORA BARANI AFRIKA KWA SASA.

Anaandika Edo Kumwembe Mwandishi na Mtangazaji wa Wasafi TV na Radio. Kutaja viongozi bora barani Afrika kwa sasa kunategemea sana vigezo vinavyotumika kama ni ukuaji wa kiuchumi, Mageuzi ya kidemokrasia, Diplomasia ya kimataifa au ushawishi wa kisiasa. Kulingana na tathmini mbalimbali za kijamii na kisiasa, hawa hapa ni baadhi ya viongozi wanaotajwa sana kwa kuwa na mchango mkubwa na ushawishi mkubwa hapa barani Afrika: 1. Bassirou Diomaye Faye (Senegal)  🫵🏿Kigezo cha Sifa: Demokrasia na Matumaini ya Vijana. Tangu aingie madarakani baada ya kutoka gerezani, Faye amekuwa alama ya demokrasia na uongozi unaoendeshwa na vijana barani Afrika. Amefanya mageuzi makubwa katika mifumo ya kodi, Uwazi wa mikataba ya rasilimali na kurudisha imani ya kiutawala kwa wananchi. 2. Samia Suluhu Hassan (Tanzania)  🫵🏿Kigezo cha Sifa: Diplomasia, Miundombinu, na Ufunguzi wa Uchumi. Rais Samia Suluhu Hassan, Amepongezwa kimataifa kwa falsafa yake ya 4R (Reconciliation, Resilience, Reforms, and...
Image

UWANJA WA NDEGE WA KIMATAIFA WA MSALATO DODOMA KUANZA KUTUMIKA SEPTEMBA 2026

Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb) (katikati), akimsikiliza Naibu Waziri wa Ujenzi, Mhe. Godfrey Kasekenya (Mb) (kulia) kuhusu maendeleo ya ujenzi wa Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Msalato jijini Dodoma, ambao unatarajiwa kukamilika na kuanza kutumika mwezi Septemba mwaka huu, hatua inayotarajiwa kuimarisha usafiri wa anga na kulipa hadhi zaidi jiji la Dodoma ambalo ni Makao Makuu ya nchi. Wengine katika picha ni Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Mhandisi Mshamu Ali Munde (kushoto) na Katibu Mkuu Wizara ya Ujenzi, Balozi Mhandisi Aisha Amour (wa pili kulia) Na Benny Mwaipaja, Dodoma Serikali imesema kuwa Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Msalato jijini Dodoma unatarajiwa kukamilika na kuanza kutumika ndani ya mwezi Septemba mwaka huu, hatua inayotarajiwa kuimarisha usafiri wa anga na kulipa hadhi zaidi jiji la Dodoma ambalo ni Makao Makuu ya nchi. Akizungumza wakati alipotembelea na kuona maendeleo ya mradi huo, Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), alisema uje...
Image

IJUE HISTORIA YA PACOME ZOUZOUA

  Pacome Zouzoua alizaliwa tar 30 April 1997 nchini Ivory Coast ktk kitongoji cha Port. Hadi sasa ana umri wa miaka 26, ni kiungo wa kati mwenye uwezo wa kipekee anayetumia zaidi mguu wa kulia ktk kazi yake ya mpira. Alijiunga na Yanga tar 19 - 7 - 2023 majira ya saa 5 usiku akitokea ktk Club ya Asec Mimosas ya nchini Ivory Coast. Ni mchezaji mkakamavu mwenye wepesi miguuni anapokuwana mpira, hujituma sana awapo uwanjani na inavyosemekana ni tofauti sana na awapo ktk mazoezi ya kujiandaa na mechi, lakini siku za mechi kila mara amekuwa moto zaidi nakuwa mkombozi kwa timu kwa kuinasua kimatokeo. Nitaendelea kumpatia maua yake siku zote atakazokuwa ndani ya Young African Sports Club. Pacome Zouzoua anaujuaaaaa.
Image

ASKOFU GWAJIMA: VIJANA PUUZENI WANAOCHOCHEA VURUGU

 Askofu wa Kanisa la Ufufuo na Uzima, Dkt. Josephat Gwajima, amewataka vijana wa Kitanzania kuwapuuza watu wanaochochea vurugu na machafuko kutoka nje ya nchi (MARIA SARUNGI NA GENGE LAKE) na badala yake kuelekeza nguvu zao katika shughuli za maendeleo na ujenzi wa taifa. Akizungumza Jumapili itopitq katika viwanja vya Tegeta jijini Dar es Salaam, Gwajima alisema ameshangazwa na baadhi ya wanaharakati akiwemo Maria Sarungi na wenzake kwa kile alichodai kuwa ni kuhamasisha maandamano na machafuko nchini wakati wao wenyewe wanaishi nje ya Tanzania. Alisema Tanzania imejijengea historia na heshima ya kuwa taifa la amani, umoja na mshikamano, hivyo wananchi wanapaswa kuendelea kulinda tunu hiyo badala ya kuruhusu migawanyiko na vurugu kuota mizizi. "Vurugu si utamaduni wetu Watanzania. Vijana wanapaswa kuzingatia elimu, kazi, ujasiriamali na shughuli nyingine za maendeleo badala ya kufuata watu wanaowachochea kuingia katika machafuko," alisema Gwajima. Aidha, aliwasisitiza vijana...