on

Unapozungumzia historia ya ulinzi na usalama wa kimkakati nchini Tanzania, Macho ya watu wengi mara nyingi huelekea miji mikuu au maeneo ya pwani. Hata hivyo, Ukweli wa kihistoria unathibitisha kuwa Iringa ndicho kitovu cha kweli cha ujasusi wa kizalendo na mbinu Mbalimbali kivita nchini.

Misingi hii haikujengwa juzi bali iliasisiwa mwishoni mwa karne ya 19 na mmoja ya wapelelezi nguli zaidi kuwahi kutokea katika ardhi ya Afrika Chifu Mkwawa wa wahehe.

Chief Mkwawa hakuwa shujaa wa vita vya msituni tu pia alikuwa ni gwiji wa ujasusi (espionage master) ambaye mbinu zake ziliwanyima usingizi wakoloni wa Kijerumani na kuweka mfumo thabiti ambao siri zake bado zinaishi katika medani za usalama hadi leo.

Mwishoni mwa-miaka ya 1880's, Jeshi la Kijerumani (Schutztruppe) lilikuwa na sifa ya Askari wake kuwa na nidhamu ya hali ya juu, Silaha za kisasa na mbinu za kisasa za kivita. Lakini walipokanyaga nyanda za juu kusini Mwatanzania katika Mkoa wa Iringa, walikutana na ukuta wa kijasusi ulioratibiwa kikamilifu na Chifu Mkwawa.

Ujasusi wa Mkwawa uliongozwa na nguzo kuu tatu, Moja ni Mtandao wa Informers (Watoa Habari) Chief Mkwawa alitandaza mamia ya wapelelezi wa siri, wakiwemo wanawake, wafanyabiashara, na wakulima, kuanzia Kilosa, Morogoro hadi Pwani ya Afrika Mashariki. Hakuna msafara wa Kijerumani ulioweza kusogea kuelekea Iringa bila Mkwawa kujua idadi ya askari, aina ya silaha walizonazo na muda wa kuwasili.

Pili, Chief Mkwawa alijua namna ya kutumia safu za Milima, Mabonde na Misitu ya Iringa kama ngao na mitego kwa wavamizi. Alisoma ramani ya ardhi yake kiufasaha kuliko adui yeyote.

Mwisho, Chief Mkwawa alikuwa na uwezo mkubwa wa kutunga habari za uongo (Counter-Intelligence) ili kuwapoteza maboya Wajerumani akiwavuta waingie kwenye maeneo ambayo walikuwa hawana msaada wa kimkakati.

Mapigano ya Lugalo (1891): Kilele cha Ujasusi wa Mkwawa ulionekana katika mapigano ya Lugalo (1891), Kamanda wa Kijerumani, Emil von Zelewski, aliongoza kikosi chenye silaha nzito akiamini anenda kumvamia Chief Mkwawa kwa kushtukiza. kabla wao hawajafika Chief Mkwawa alishajua ujio wao mapema kupitia wapelelezi wake. Alitega wanajeshi wake kwenye Nyasi ndefu za Lugalo, Pembeni kidogo mwa-njia ambayo wajerumani walikuwa wanapita.

Emil von Zelewski alijikuta ameingia katikati ya mdomo wa mamba bila kujua. Ndani ya dakika chache tu kikosi kizima cha Wajerumani kiliteketezwa na Zelewski aliuawa pale pale. Hili lilikuwa pigo kubwa sana uwahi kupatwa kwa majeshi ya kikoloni mikononi Mwa-waafrika wakati huo Shukrani zikienda kwa Early Warning Intelligence wa Mkwawa.

Nadhani watu wengi mmewahi kusikia sehemu inayoitwa Kalenga ngome ya siri ya Mawasiliano, Hata baada ya Wajerumani kurudi Iringa mwaka 1894 na kushambulia ngome ya Chief Mkwawa huko Kalenga, Lakini ujasusi wa Iringa haukufa Ngome ya Kalenga ilijengwa kwa mitindo madhubuti wa kiulinzi ambazo zilijumuisha mifumo ya dharura ya mawasiliano na njia za siri za kutokea chini ya ardhi (Maandaki).

Wajerumani walishangaa kuwa, pamoja na kuangusha ngome hiyo kwa mizinga mizito, lakini Chief Mkwawa alitoweka kirahisi na kuendesha vita vya msituni kwa miaka mingine minne. Katika miaka hiyo yote Wajerumani walishindwa kumkamata kwa sababu wahehe walikuwa na kiapo cha utii na usiri mkubwa ambayo ni nguzo kuu ya Ushirikiano wa kijasusi kati ya raia na jeshi (Civil-Military Intelligence).

Licha ya yote hao ni Makosa makibwa kufikiri kuwa ujasusi wa Wahehe uliishia baada ya  kifo cha Mkwawa mwaka 1898. Iringa imebaki kuwa chimbuko na nembo ya usalama wa Tanzania kwa sababu kadhaa za kimkakati:

Mosi, Mbinu za Chief Mkwawa za kutumia rasilimali watu na jiografia kujilinda zimekuwa chemchemi ya mafunzo ya mbinu za medani na ulinzi wa taifa letu. 

Pili, Utamaduni wa watu wa wanao fanya kazi ya Usalama wa taifa, Nidhamu, Utii na uwezo wa kutunza siri ni sifa ya sifa au miiko ya kazi hizo za kiintelijensia.

Leo hii Tanzania inasifika kwa kuwa na mifumo imara ya usalama na ujasusi inayolinda amani ya nchi yetu. Hata hivyo, Mti huu wenye matawi mapana una mizizi mirefu iliyozama ndani ya udongo wa Iringa chini ya Chief Mkwawa.


 

Comments

Post a Comment

HABARI ZILIZOSOMWA ZAIDI

Image

MAKABILA 10 YENYE WANAWAKE WAREMBO TANZANIA

  1. Wahiraki,  Hawa ni wanawake wa jamii ya Wahiraki wa napatikana kaskazini mwa Tanzania wamezagaa mikoa ya manyara ni weupe Wana Umbo zuri wanavutia kwa Macho. 2. Warangi,  Hawa ni wanawake jamii ya Warangi ni wazuri nywele zao ni asili ya waraabu weupe sura nzuri wanapatikana kondoa. 3. Wanyiramba.  Hawa ni warembo Sana sura matata wanapatikana mkoa wa singida kaskazini, usipokua makini utawafananisha na wanyaturu 4. Wamasai,  kabila hili wanawake wazuri sio wengi Sana lakini ukikutana na sampuli Tatu au nne hivi utauza hata boxa kuongezea mahari wamezagaa Sana Arusha 5. Wahaya,  hawa nao ni jamii ya Kanda ya ziwa maumbile Yao Kuna weupe miguu Yao ya bia shape matata wamejaa Sana bukoba. 6. Wanyaturu,  Hawa wanafanana na Wanyiramba wanapatikana singida hasa ikungi na manyoni weupe wanavutia 7. Wapare,  Hii ni jamii ya kabila la Wapare wanapatikana moshi wilaya ya same wako vizuri usicheze kabisa na hili kabila shape nzuri. 8 .Wamakonde,  ...
Image

Kizza Besigye ‘akamatwa’ tena Uganda

Image copyright AP Image caption Dkt Besigye amekamatwa akielekea makao makuu ya Tume ya Uchaguzi Kiongozi wa chama cha upinzani cha Forum for Democratic Change (FDC) nchini Uganda Kizza Besigye amekamatwa tena na maafisa wa polisi. Watu walioshuhudia wanasema amekamatwa alipokuwa akijaribu kuondoka nyumbani kwake. Amekuwa kwenye kizuizi cha nyumbani tangu Ijumaa wakati polisi walimtuhumu kupanga kujitangazia matokeo. Mtazamo wa Kizza Besigye kuhusu uchaguzi Museveni: Uchaguzi wa Uganda ulikuwa shwari Image caption Besigye alizuiliwa na polisi mara tatu wiki iliyopita Wakili wake amethibitisha habari za kukamatwa kwake. Awali kulikuwa na habari kwamba angefika makao makuu ya Tume ya Uchaguzi kuitisha matokeo rasmi ya kina ya uchaguzi wa urais. Image copyright AFP Image caption Polisi walivamia afisi za chama cha FDC Ijumaa wiki iliyopita Tume ya Uchaguzi ilimtangaza Rais Yoweri Museveni kuwa mshindi wa uchaguzi wa urais uliofanyika Alhamisi wiki iliyopita.
Image

Wasifu wa Kizza Besigye

Image copyright BBC World Service Image caption Besigye anawania urais kwa mara ya nne Kanali (Mstaafu) Dkt Kizza Besigye Kifeefe alizaliwa mwaka 1956 katika wilaya ya Rukungiri, magharibi mwa Uganda. Besigye alifuzu kama daktari baada ya kusomea Chuo Kikuu cha Makerere, mjini Kampala. Alijiunga na chama cha Museveni cha Uganda Patriotic Movement muda mfupi baada ya kuondolewa madarakani kwa Idi Amin 1978. Mwaka 1982, alijiunga na Museveni vitani baada ya kuzuiliwa miezi miwili katika hoteli moja mjini Kampala akituhumiwa kushirikiana na waasi. Baada ya Museveni kuingia uongozini, alimteua Dkt Besigye, wakati huo akiwa na umri wa miaka 29, kuwa waziri wa nchi aliyesimamia masuala ya ndani na masuala ya siasa za taifa. Dkt Besigye alipanda cheo jeshini na kufikia cheo cha kanali. Alistaafu muda mfupi kabla ya uchaguzi mkuu wa 2001, miezi michache kabla ya kujitokeza na kutangaza kwamba angewania urais. Image copyright AFP Image caption Besigye aliwahi kukimbilia uhami...
Image

TANZIA;.KWA KHERI DADA YETU MPENDWA EDITHA, TASNIA IMEPATA PIGO

: Mwandishi wa habari wa mkoa wa Kigoma, Editha Karlo, amefariki dunia baada ya kuugua kwa muda mfupi. Taarifa za kifo chake zimethibitishwa na Kaimu Mwenyekiti wa Chama cha Waandishi wa Habari mkoa wa Kigoma, Jacob Ruvilo, aliyesema kuwa marehemu alifariki Jumatano mchana Aprili 28,2026 akiwa nyumbani kwao wilayani Kasulu. Kwa mujibu wa taarifa hiyo, kabla ya umauti wake marehemu alikuwa akipatiwa matibabu katika Hospitali ya Rufaa ya Muhimbili jijini Dar es Salaam.  
Image

IJUE HISTORIA YA PACOME ZOUZOUA

  Pacome Zouzoua alizaliwa tar 30 April 1997 nchini Ivory Coast ktk kitongoji cha Port. Hadi sasa ana umri wa miaka 26, ni kiungo wa kati mwenye uwezo wa kipekee anayetumia zaidi mguu wa kulia ktk kazi yake ya mpira. Alijiunga na Yanga tar 19 - 7 - 2023 majira ya saa 5 usiku akitokea ktk Club ya Asec Mimosas ya nchini Ivory Coast. Ni mchezaji mkakamavu mwenye wepesi miguuni anapokuwana mpira, hujituma sana awapo uwanjani na inavyosemekana ni tofauti sana na awapo ktk mazoezi ya kujiandaa na mechi, lakini siku za mechi kila mara amekuwa moto zaidi nakuwa mkombozi kwa timu kwa kuinasua kimatokeo. Nitaendelea kumpatia maua yake siku zote atakazokuwa ndani ya Young African Sports Club. Pacome Zouzoua anaujuaaaaa.
Image

NATAKA TANZANIA, KENYE NA UGANDA IWE NCHI MOJA, ILI BAHARI YA HINDI IWE YETU SOTE - MUEVENI

  Rais wa Uganda, Yoweri Museveni, alieleza nia yake ya kuona nchi za Afrika Mashariki Kenya, Uganda na Tanzania zikiunganishwa na kuwa taifa moja lenye nguvu kiuchumi na kisiasa. Akizungumza katika moja ya hotuba zake kuhusu ushirikiano wa kikanda, Museveni alisisitiza kuwa muungano huo ungeleta manufaa makubwa, hasa katika matumizi ya rasilimali na miundombinu. Alieleza kuwa upatikanaji wa Bahari ya Hindi ungekuwa wa pamoja kwa nchi zote, hatua ambayo ingeimarisha biashara ya kimataifa na kupunguza gharama za usafirishaji kwa mataifa yasiyo na bandari kama Uganda. Museveni pia aligusia umuhimu wa rasilimali zilizopo ndani ya ukanda huo, akisema kuwa kuziunganisha kungeongeza thamani yake na kuwezesha maendeleo ya haraka. Kwa mtazamo wake, nchi hizo zina nguvu kubwa ya pamoja katika kilimo, madini, utalii na nguvu kazi ya vijana, lakini zinahitaji mfumo wa pamoja ili kufikia mafanikio makubwa zaidi. Kauli hiyo imepokelewa kwa mitazamo tofauti miongoni mwa wachambuzi wa siasa na wa...
Image

RAIS SAMIA AWASILI IRINGA KWENDA MEI MOSI NJOMBE

  Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe.Dkt. Samia Suluhu Hassan katika Matukio tofauti ya picha alipowasili katika Uwanja wa Ndege Mkoani Iringa ambapo anatarajiwa kushiriki Maadhimisho ya Siku ya Wafanyakazi Duniani (Mei Mosi) yatakayofanyika mkoani Njombe Leo Mei 1, 2026.