ACHA KULIA! PENGINE TATIZO SI WAO, NI WEWE UNAYEKATAA KUKUA.

on

Kuna ugonjwa hatari sana unaosambaa kwa kasi kwenye jamii yetu kuliko virusi vyovyote; unaitwa "Upofu wa Nafsi." Ni ule uwezo wa ajabu wa kuona punje ya haradali kwenye jicho la jirani yako, wakati wewe mwenyewe umebeba boriti la mti wa mkongo linalokuziba usione njia.

​Ujumbe ulioko mbele yako ni mchungu kama shubiri, lakini ni dawa unayoihitaji: "Ukikosa uwezo wa kujitathmini, utaona kama kila mtu anakukosea wewe." Kama kila unapoenda unakutana na "watu wabaya," kama kila ofisi unayofanya kazi unaonewa, kama kila mpenzi unayempata ni "msaliti," na kama kila rafiki unayemkaribisha ni "mnafiki" acha kulia na kulalamika. Inua kioo. Pengine tatizo siyo ulimwengu, bali ni wewe unayekataa kukua.

​1. Gereza la "Uathirika" (The Victim Mentality Prison)
​Mtu asiyeweza kujitathmini ni mfungwa wa mawazo yake mwenyewe. Amejijengea ukuta wa kujihami ambapo yeye ni malaika na wengine wote ni mashetani. Hii ndiyo sifa kuu ya watu waliodumaa kifikra. Wanatumia muda mwingi kutafuta nani wa kumtupia lawama badala ya kutafuta nini cha kurekebisha.

​Unaposema "Kila mtu ananikosea," unajivua mamlaka ya maisha yako. Unakuwa kama jani kavu linalopeperushwa na upepo; huna uwezo wa kujiongoza kwa sababu unaamini furaha yako, mafanikio yako, na amani yako viko mikononi mwa watu wengine. Huu ni utumwa wa hiari. Unapochelewa kufika kazini, unasingizia foleni. Unapofeli kibiashara, unasingizia uchumi. Lakini ukweli ni kwamba, mshindi hutafuta njia, mshindwa hutafuta kisingizio.

​2. Kujitathmini: Upasuaji wa Nafsi Bila Ganzi
​Kujitathmini (Self-reflection) ni kazi ngumu. Ni "surgery" ya nafsi inayofanyika bila ganzi. Inakulazimu ukubali kuwa:
​Pengine hupandishwi cheo kwa sababu huna nidhamu na hufanyi kazi kwa viwango, siyo kwa sababu bosi ana upendeleo.
​Pengine biashara yako inakufa kwa sababu unatumia faida kabla ya kuitengeneza na huna nidhamu ya fedha, siyo kwa sababu ya "chuma ulete" au majirani wenye husuda.

​Pengine mahusiano yako yanavunjika kila kukicha kwa sababu una mdomo mchafu, una kiburi, na huna subira, siyo kwa sababu "nyota yako imechafuliwa."
​Bila uchungu huu wa kukubali makosa, huwezi kupona. Mtu anayekataa kujitathmini ni kama mgonjwa anayevunja kipimajoto (thermometer) akifikiri ndicho kinachosababisha homa. Kipimajoto kinakuonyesha tu ukweli wa joto lako; ni jukumu lako kunywa dawa ili upone.

​3. Sheria ya "Kivuli" na Mtego wa Marudio
​Dunia ni kioo kikubwa. Mara nyingi, tabia unazozichukia kwa wengine ndizo tabia zilizojificha ndani yako ambazo unaziogopa kuzikubali. Unapomnyooshea mtu kidole mmoja, vitatu vimekurudia wewe. Huu ni mtego wa marudio (vicious cycle).

​Ukikataa kukua, utabaki unazunguka kwenye duara lile lile. Utabadilisha marafiki, utabadilisha kazi, utahama miji, utabadilisha hata dini, lakini matokeo yatabaki kuwa yale yale kwa sababu unahama na adui yako ambaye ni wewe mwenyewe. Huwezi kukimbia kivuli chako. Ukishindwa kujitawala, utatawaliwa na hasira, kinyongo, na hisia za kuonewa maisha yako yote.

​4. Gharama ya Kukataa Kukua
​Kukataa kujitathmini kuna gharama kubwa sana ambayo utailipa kwa miaka mingi:
​Kudumaa kwa Maendeleo: Huwezi kurekebisha kile ambacho hukubali kuwa kimevunjika. Kama hujui kosa lako, utaendelea kurudia makosa yale yale ukitegemea matokeo tofauti huu ni wazimu.

​Kupoteza Watu Muhimu: Watu wenye akili, maono, na hekima hawapotezi muda na "mtu anayelia kila wakati" (toxic person). Watakuacha peke yako na malalamiko yako kwa sababu nishati yako inanyonya furaha yao.

​Kupoteza Fursa: Fursa haziji kwa watu wanaojiona wahanga na wanaolalamika; zinakuja kwa watu wanaochukua hatua, wanaowajibika (responsibility), na wanaojifunza kutokana na makosa yao.

​5. Saikolojia ya "Nje" na "Ndani"
​Watu waliofanikiwa kiakili na kiuchumi wana kitu kinaitwa Internal Locus of Control. Wanaamini kuwa usukani wa maisha yao uko mikononi mwao. Wakikosea, wanasema: "Nimekosea wapi? Nifanye nini kurekebisha?"
​Watu waliodumaa wana External Locus of Control. Kila kitu kibaya kinachotokea kwao ni "kosa la mtu mwingine." Hawa ni watu ambao hawawezi kuambiwa ukweli. Ukimwambia ukweli, anakasirika. Ukimpa ushauri, anahisi unamshambulia. Huu ni utoto wa kifikra uliopitiliza wakati.

​Amka! Inua Kalamu Yako na Andika Upya Maisha Yako
​Acha kutumia nguvu nyingi kuthibitisha kuwa "unaonewa." Acha kutafuta mshirika wa kulia naye. Tumia nguvu hizo kujiuliza swali moja la kishujaa: "Nifanye nini ili hali hii isijirudie?"
​Uzalendo wa kweli unaanza na uzalendo wa nafsi yako kuwa mkweli kwako mwenyewe. Huwezi kuleta mapinduzi ya kifikra kwa jamii ikiwa wewe mwenyewe umefungwa na pingu za kiburi, chuki, na kutokujitambua. Mapinduzi makubwa huanza ndani ya moyo wa mtu mmoja.

​Dunia haina deni na wewe. Hakuna mtu aliyeumbwa kwa ajili ya kukufurahisha wewe tu. Acha kulalamika. Acha kutafuta huruma ya watu kupitia hadithi za uongo za kuonewa. Inuka, jitathmini, kisha badilika. Maumivu ya kubadilika ni madogo na ya muda mfupi, lakini maumivu ya kubaki ulivyo ni ya kudumu na yatakutafuna mpaka uzee.

Na Hawa Kashera 
Kalamu Ya Mzalendo 
Muandishi, Mchambuzi wa Makala na Mshauri wa maswala ya Jamii


 

Comments

Post a Comment

HABARI ZILIZOSOMWA ZAIDI

Image

MAKABILA 10 YENYE WANAWAKE WAREMBO TANZANIA

  1. Wahiraki,  Hawa ni wanawake wa jamii ya Wahiraki wa napatikana kaskazini mwa Tanzania wamezagaa mikoa ya manyara ni weupe Wana Umbo zuri wanavutia kwa Macho. 2. Warangi,  Hawa ni wanawake jamii ya Warangi ni wazuri nywele zao ni asili ya waraabu weupe sura nzuri wanapatikana kondoa. 3. Wanyiramba.  Hawa ni warembo Sana sura matata wanapatikana mkoa wa singida kaskazini, usipokua makini utawafananisha na wanyaturu 4. Wamasai,  kabila hili wanawake wazuri sio wengi Sana lakini ukikutana na sampuli Tatu au nne hivi utauza hata boxa kuongezea mahari wamezagaa Sana Arusha 5. Wahaya,  hawa nao ni jamii ya Kanda ya ziwa maumbile Yao Kuna weupe miguu Yao ya bia shape matata wamejaa Sana bukoba. 6. Wanyaturu,  Hawa wanafanana na Wanyiramba wanapatikana singida hasa ikungi na manyoni weupe wanavutia 7. Wapare,  Hii ni jamii ya kabila la Wapare wanapatikana moshi wilaya ya same wako vizuri usicheze kabisa na hili kabila shape nzuri. 8 .Wamakonde,  ...
Image

IRAN YAMTANGAZA AYATOLLAH MPYA

Mapambano yanaendelea  Huyu pichani ni Ayatollah Mpya wa wa muda wa Iran 👉Iran imepata Ayatollah mpya wa Muda Ayatollah Alireza Arafi, ambaye alikuwa kiongozi wa zamani wa shule za kidini/seminari za Iran na mkuu wa Qom Friday, ameteuliwa na Baraza la Wanazuoni wa Kiislamu takriban 88 kuiongoza Iran  Kwa sasa Ayatollah Alireza Arafi ndio Kiongozi Mkuu wa kiroho na Serikali wa Muda mpaka Atakapo Thibitishwa au kuchaguliwa mwingine na baraza la wanazuoni wa Kiislamu wapatao 88. Fahamu kua Ayatollah ni mfumo sio mtu. Ayatollah Alireza Arafi ni mwanazuoni wa Kiislamu wa na kiongozi wa kidini na kisiasa kutoka Iran ambaye amekuwa mmoja wa makasisi wenye ushawishi mkubwa ndani ya mfumo wa Jamhuri ya Kiislamu. Alizaliwa mwaka👉1959, Meybod, Iran  Hizi ni Nafasi muhimu alizowahi kushika 👉Mwanachama wa Baraza la Walinzi  👉Mwanachama wa Baraza la Wataalam  👉Mkuu wa seminari za kidini Iran  👉Imam wa sala ya Ijumaa mjini Qom  👉Mkuu wa Chuo cha kimataifa cha ...
Image

KWA KHERI MAKARANGA UMEUTIMIZA MWENDO...

#TANZIA: Mwandishi na mhariri mkongwe nchini, Revocatus Makaranga, amefariki dunia Machi 5, 2026 muda mfupi baada ya kufikishwa katika Hospitali ya Taifa Muhimbili (MNH) jijini Dar es Salaam. Kwa mujibu wa taarifa za awali kutoka kwa ndugu wa karibu wa familia, Makaranga alikimbizwa katika kitengo cha dharura cha hospitali hiyo kwa ajili ya kupatiwa matibabu baada ya kuugua ghafla. Inaelezwa kuwa licha ya jitihada za madaktari kumhudumia, alifariki muda mfupi baada ya kuwasili hospitalini. Marehemu Makaranga anakumbukwa kama mmoja wa waandishi na wahariri waliotoa mchango mkubwa katika kukuza na kuimarisha tasnia ya habari nchini Tanzania kwa miongo kadhaa. Katika maisha yake ya uandishi, aliwahi kufanya kazi katika vyombo mbalimbali vya habari vya umma wakati wa mfumo wa chama kimoja na baadaye katika kipindi cha mfumo wa vyama vingi. Aidha, aliwahi pia kufanya kazi katika vyombo vya habari vya sekta binafsi, ikiwemo kampuni ya Mwananchi Communications Limited (MCL) na New Habari (200...
Image

Wasifu wa Kizza Besigye

Image copyright BBC World Service Image caption Besigye anawania urais kwa mara ya nne Kanali (Mstaafu) Dkt Kizza Besigye Kifeefe alizaliwa mwaka 1956 katika wilaya ya Rukungiri, magharibi mwa Uganda. Besigye alifuzu kama daktari baada ya kusomea Chuo Kikuu cha Makerere, mjini Kampala. Alijiunga na chama cha Museveni cha Uganda Patriotic Movement muda mfupi baada ya kuondolewa madarakani kwa Idi Amin 1978. Mwaka 1982, alijiunga na Museveni vitani baada ya kuzuiliwa miezi miwili katika hoteli moja mjini Kampala akituhumiwa kushirikiana na waasi. Baada ya Museveni kuingia uongozini, alimteua Dkt Besigye, wakati huo akiwa na umri wa miaka 29, kuwa waziri wa nchi aliyesimamia masuala ya ndani na masuala ya siasa za taifa. Dkt Besigye alipanda cheo jeshini na kufikia cheo cha kanali. Alistaafu muda mfupi kabla ya uchaguzi mkuu wa 2001, miezi michache kabla ya kujitokeza na kutangaza kwamba angewania urais. Image copyright AFP Image caption Besigye aliwahi kukimbilia uhami...
Image

KATI YA WATOTO 7 WA HAYATI MAGUFULI ANAYEJULIKANA ZAIDI NI JESCA

Ni nadra sana kusikia watoto wa Viongozi wakuu wa nchi hasa Rais hawajulikani, lakini Wakati wa Utawala wa Dkt John Magufuli Hilo liliwezekana aliiweka mbali sana familia yake na serikali, vyombo vya Habari na hata masikioni mwa watu. Katika kipindi chote Cha utawala wa Rais wa awamu ya Tano Dkt Magufuli, wengi walikosa kujua mengi kuhusu familia yake, jambo lililowafanya kuwa na faragha sana. Hata hivyo, kwenye mazishi ya kitaifa jijini Dodoma,2021 siri hizi zilifichuka. kwenye mazishi ya kitaifa jijini Dodoma, familia yake ilijulikana  kuwa Dkt Magufuli ameacha watoto saba na wajukuu 10. Waziri Profesa Palamagamba Kabudi ambaye ndiye Alisoma wasifu huo wa JPM Alitaja watoto hao ni Suzzan John Magufuli, Edna John Magufuli, Joseph John Magufuli (pichani), Jesca John Magufuli, Ruth John Magufuli, Jurgen John Magufuli, Jeremiah John Magufuli na Juliana John Magufuli aliyefariki dunia wakati baba yake akiwa waziri. Jina maarufu kwa Watanzania mpaka Leo na wengi walimfahamu mwanaye tan...
Image

Kizza Besigye ‘akamatwa’ tena Uganda

Image copyright AP Image caption Dkt Besigye amekamatwa akielekea makao makuu ya Tume ya Uchaguzi Kiongozi wa chama cha upinzani cha Forum for Democratic Change (FDC) nchini Uganda Kizza Besigye amekamatwa tena na maafisa wa polisi. Watu walioshuhudia wanasema amekamatwa alipokuwa akijaribu kuondoka nyumbani kwake. Amekuwa kwenye kizuizi cha nyumbani tangu Ijumaa wakati polisi walimtuhumu kupanga kujitangazia matokeo. Mtazamo wa Kizza Besigye kuhusu uchaguzi Museveni: Uchaguzi wa Uganda ulikuwa shwari Image caption Besigye alizuiliwa na polisi mara tatu wiki iliyopita Wakili wake amethibitisha habari za kukamatwa kwake. Awali kulikuwa na habari kwamba angefika makao makuu ya Tume ya Uchaguzi kuitisha matokeo rasmi ya kina ya uchaguzi wa urais. Image copyright AFP Image caption Polisi walivamia afisi za chama cha FDC Ijumaa wiki iliyopita Tume ya Uchaguzi ilimtangaza Rais Yoweri Museveni kuwa mshindi wa uchaguzi wa urais uliofanyika Alhamisi wiki iliyopita.
Image

KIKOSI KILICHOITWA TAIFA STARS HIKI HAPA

Pamoja na wachezaji wengine Kocha Gamondi amemwita upya Kipa Aish Manula katika kikosi cha Taifa Stars kinachojiandaa na mechi mbili za kirafiki za kalenda ya Fifa zitakazochezwa Kigali, Rwanda  
Image

KWA NINI MAASKOFU JANA KWENYE IBADA YA KUMUAGA PENGO WALIVAA MAVAZI MEUPE WAKATI NI MSIBA..?

Na      Cosmasy William Choga  Jibu ni kwamba mara nyingi hutumika rangi nyeupe badala ya nyeusi au zambarau kwa sababu  nyeupe ni rangi ya Ufufuko na tumaini la uzima wa milele. Kwenye  teolojia ya Kikatoliki, Misa ya mazishi si tu maombolezo, bali ni  ibada ya matumaini kwamba marehemu anashiriki katika ushindi wa Kristo dhidi ya kifo. Hivyo, kwa viongozi wa Kanisa waliolitumikia kwa hadhi ya juu kama Kardinali huchukuliwa  zaidi kwenye fumbo la Pasaka kuliko huzuni. Kardinali ni mshiriki wa Baraza la Makardinali chini ya Papa, na mazishi yake yanafanyika kwa heshima ya kiutume. Nyeupe inaonyesha heshima ya liturujia na hadhi ya ofisi aliyokua nayo, pamoja na ishara ya ushindi wa imani aliyouhubiri. Tokea marekebisho ya liturujia baada ya Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikano, Kanisa liliruhusu matumizi ya rangi nyeupe katika Misa za wafu ili kuonyesha zaidi matumaini ya Kikristo kuliko alama ya maombolezo mazito ya kale. Lakini ikumbukwe kuwa si laz...
Image

WANAOTAZAMWA KUMRITHI AYATOLLAH ALLY KHAMENEI.

Taratibu za kikatiba za serikali ya Kiislam ya Iran, taratibu za kumchagua mrithi wa kiongozi mkuu ndio jukumu la kwanza la baraza la wataalam. Chombo kimepewa jukumu la kumuangalia kiongozi aliopo na kuchagua mrithi wake kulingana na dini na wasifu/muelekeo wake kisiasa. Tayari kuna watu watano wanaotazamwa kumrithi kiongozi wa sasa endapo atafariki au kushindwa kuendelea na majukumu yake. 1. Mojtaba Khamenei, huyu ni kijana wa pili wa kiongozi wa sasa, anapewa nafasi kubwa kumrithi Baba yake kutokana na ukaribu walionao pamoja na ushawishi wake ndani ya jeshi la Iran 🇮🇷. Ana fikra na misimamo kama ya baba yake.  2. Alireza Arafi, kiongozi wa dini mwenye cheo cha juu na kiongozi wa Iran Seminaries pia makamu mwenyekiti wa baraza la wataalam (wafanya maamuzi). Anaaminika kuwa muendelezo wa Ally Khamenei. Anaaminiwa zaidi na viongozi wa dini na wanasiasa. 3. Gholan Hussein, Kiongozi wa juu wa mahakama na jasusi mstaafu. Ana maelewano makubwa na vyombo vya ulinzi pia ni kipenzi cha...
Image

MATUKIO RAIS, AMIRI JESHI MKUU DKT. SAMIA AKIZINDUA MAKAO MAKUU YA ULINZI WA TAIFA (MMUT)

Taswira ya Makao Makuu ya Ulinzi wa Taifa (MMUT), Kikombo Mkoani Dodoma mara baada ya kuzinduliwa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Amiri Jeshi Mkuu, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, tarehe 24 Februari, 2026. Rais na Amiri Jeshi Mkuu, Dkt. Samia Suluhu Hassan akipiga light pistol juu kuashiria uzinduzi wa jengo la Makao Makuu ya Ulinzi wa Taifa (MMUT), Kikombo Mkoani Dodoma tarehe 24 Februari, 2026. Rais  na Amiri Jeshi Mkuu, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan akimkabidhi bendera Mkuu wa Majeshi ya Ulinzi Tanzania, Jenerali Jacob John Mkunda. Akikabidhi ufunguo wa jengo hilo kwa Waziri wa Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa,   Dkt. Rhimo S. Nyansaho . Akipigiwa wimbo wa Taifa na baadaye kupigwa mizinga. Akikagua gwaride la vikosi vya ulinzi. Baadhi ya waambata wa majeshi wanaoziwakilisha nchi zao nchini. Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Amiri Jeshi Mkuu, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan akizungumza na Maafisa Askari, Watumishi wa umma na wageni mbalimbali waliohudhuri...