Dunia imejaa makaburi yaliyosheheni hazina kubwa: vitabu ambavyo havikuandikwa, biashara ambazo hazikuanzishwa, na sauti za ukombozi ambazo hazikupazwa. Sababu ya msiba huu wa kimaendeleo si ukosefu wa mtaji wala fursa, bali ni adui mmoja anayeitwa Woga wa Watu.
Tumeshikwa mateka na gereza la kisaikolojia lisilo na kuta, ambalo mlinzi wake mkuu ni swali lenye sumu: "Watu watanichukuliaje?" Ukweli mchungu ni kwamba, maisha yako halisi hayajaanza bado; yapo kwenye chumba cha kusubiri (waiting room), yakisubiri saini yako ya ujasiri ili yaanze kuchanua.
1. Gereza la "Watu Watasemaje?" na Upotevu wa Utambulisho
Binadamu wengi wanaishi maisha ya "copy and paste" ili tu waonekane wapo sahihi mbele ya macho ya jamii. Tunachagua kozi tusizozipenda, tunao watu wasioendana na maono yetu, na tunafanya kazi zinazofifisha nuru ya roho zetu ili tu kulinda heshima mbele ya watu ambao, kiuhalisia, hawajishughulishi na sisi kiasi hicho.
Kama mchambuzi, ni lazima uone kuwa "Watu" ni neno la jumla linalotumiwa kutisha watu binafsi. Ukweli ni kwamba watu watasema ukifanya vizuri, na watasema ukifanya vibaya. Kama kusemwa ni jambo lisiloepukika, basi ni bora usemwe ukiwa unapigania ndoto yako kuliko usemwe ukiwa umekaa kienyeji ukijaribu kuwafurahisha.
2. Thamani Yako Haipo Mikononi mwa "Watazamaji"
Maoni ya watu ni kama hali ya hewa; yanabadilika kulingana na msimu. Leo watakushangilia na kukuita shujaa, kesho watakuponda na kukuona kituko. Ukijenga nyumba ya furaha yako juu ya msingi wa sifa zao, itabomoka mara tu upepo wa lawama utakapovuma.
Thamani ya almasi haitegemei maoni ya mtu asiyeijua. Hata ukiikanyaga kwenye matope au kuificha gizani, bado ni almasi. Acha kutafuta "validation" (idhinisho) kwa watu ambao hata wao wenyewe bado hawajapata utatuzi wa changamoto zao. Unapoomba idhinisho kwa watu, unawapa mamlaka ya kuwa majaji wa hatima yako.
3. Gharama ya Kijamii na Kiuchumi ya Kuogopa Watu
Woga huu si hisia tu; ni kizuizi cha mafanikio. Unapowaogopa watu, unatoa "remote control" ya maisha yako na kuwakabidhi wengine. Madhara yake ni makubwa:
Kufifia kwa Ubunifu: Huwezi kuwa mbunifu kama kila hatua unayopiga unawaza kama "utachekwa." Ubunifu unahitaji uhuru wa kukosea.
Upotevu wa Muda: Unatumia nishati nyingi kurekebisha taswira yako (image) badala ya kurekebisha maisha yako (substance).
Fursa Zilizopotea: Milango mingi ya kimaendeleo inabaki imefungwa kwa sababu uliogopa kugonga kwa kuhofia kukataliwa au kuonekana unajikweza.
4. Anatomy ya Mapinduzi ya Nafsi
Ili kubadilika, lazima upitie hatua za kijasiri ambazo wengi wanaziogopa:
Kubali Kuonekana Kituko: Kila mtu aliyebadilisha dunia kuanzia wagunduzi wa sayansi hadi wanamapinduzi wa kifikra alianza kwa kuonekana mwendawazimu. Kama kila mtu anakuelewa kwa sasa, basi huenda hufanyi kitu kikubwa cha kutosha.
Weka Mipaka (Boundaries): Uhuru unaanza pale unapoacha kujitetea kwa kila hatua unayochukua. Jifunze kusema "Hapana" kwa mambo yasiyokupa tija bila kutoa maelezo marefu ya kujisafisha.
Tenda Ukiwa Unatetemeka: Ujasiri si kutokuwa na woga. Ujasiri ni kufanya lile jambo unaloliogopa huku moyo ukienda mbio, lakini ukikataa kurudi nyuma.
5. Siku ya Uhuru: Mapambazuko ya Maisha Mapya
Siku utakapofanya uamuzi wa kuishi kwa kufuata sauti yako ya ndani (Inner Voice) badala ya kelele za nje, utahisi uzito mkubwa umetua mabegani mwako. Huu ndio unaitwa "Mwanzo wa Maisha."
Utaanza kuvaa unachopenda na kinachokupa amani.
Utaanza kuandika na kuchambua mambo kwa uhalisia (authenticity) bila kuogopa kukwaza upande fulani.
Utaanza biashara ile unayoiota, hata kama wengine wanaiona haina soko.
Hapo ndipo utagundua siri kuu: Wale "watu" uliokuwa unawaogopa, nao pia walikuwa wanakuogopa wewe, au walikuwa bize sana na maumivu yao kiasi kwamba hawakuwa na muda wa kukufikiria kwa kina. Walikuwa kivuli tu, na kivuli hakijawahi kuwa na nguvu ya kumzuia mpita njia kufika anakokwenda.
Hitimisho la Mchambuzi
Maisha ni mafupi sana kutumika kama "demo" kwa ajili ya kuwafurahisha watazamaji. Unapofika mwisho wa safari yako, watu watakulia kwa muda mfupi, watakula, na maisha yao yataendelea. Hakuna mtu atakayezikwa na maoni ya watu; utazikwa na matokeo ya maamuzi yako mwenyewe.
Simama leo. Vunja minyororo ya woga. Paza sauti yako kama mwandishi na mchambuzi mwenye mamlaka. Siku unayoacha kuogopa watu ndiyo siku unayozaliwa mara ya pili na hapo ndipo mabadiliko ya kweli yanapoanza.
Na Hawa Kashera
Kalamu Ya Mzalendo
Muandishi wa Makala, Mchambuzi na Mshauri

Comments